1. Éire agus Bhunreacht na h-Eorpa: Cá bhfuil ár dtriall?
2. Cearta Teanga & Cultúir San Eoraip Nua
3. Baile Gaelach

BAILE GAELACH

Na hiarrachtaí go léir go dtí seo chun an Gaeilge d'athbheochan, d'fhéadfaí a rá mar gheall orthu gut toradh teoranta a bhí orthu sa chuid is fearr de.

Admhaíonn gach aoinne dá n-imeodh an Ghaeltacht go mbeadh sé chomh deacair sin an Ghaeilge d'athbheochan, go mbeadh sé ionann agus do-dhéanta.

Theip go dtí seo ar na hiarrachtaí a deineadh chun staid na Gaeilge mar theanga labhartha a bhuanú sna Gaeltachtaí. Tá an Fhíor-Ghaeltacht á cúngú i gcónaí. Faoin gcóras daonlathach atá sa tír seo, tá cead ag aoinne sealúchas a cheannach in aon cheantar Gaeltachta is mian leo. Sa tslí sin tá ar chumas daoine gan Ghaeilge cur futhu sa Ghaeltacht, agus a fhios acu, nó gan fhios acu, gur limistéar labhartha Gaeilge atá sa cheantar sin; rud é sin a lagaíonn an pobal áitiúil Gaeilge. Is fadhbh é seo nár deineadh aon rud mar gheall uirthi, agus nach bhfuil aon pholasaí eagruithe ann chun déileáil léi. Ach is dócha go mbeadh cosc bunreachtúil ar aon pholasaí dá leithéid.

Imeachtaí den saghas atá luaite thuas is cúis leis an gcuid is mó de na daoine a bheith ag ceapadh anois nach féidir na Gaeltachtaí a fhorbairt mar ionaid inmharthana a thuilleadh, d'ainneoin iarrachtaí Udarás na Gaeltacht, Roinn na Gaeltachta, Bhord na Gaeilge etc.

Is fíor go raibh toradh beag éigin ar rudaí áirithe a deineadh chun cabhrú leis an Gaeilge.

Radio na Gaeltachta: Éisteann an chuid is mó de mhuintir na Gaeltachta go rialta le Radio na Gaeltachta, chomh maith le mórán daoine in áiteanna eile ar fud na tíre.

Na Gaelscoileanna: Tá éirithe go hiontach leis na Gaelscoileanna - tá suas le 300 bunscoil, gur Gaelscoileanna iad, bunaithe go dtí seo. Tá tosuithe cheana ar scoileanna lán Ghaelacha den dara leibhéal a bhunú, agus is cinnte go mbeidh méadú ar líon na scoileanna sin sna blianta atá ag teacht. Tá sé siúráilte go dtiocfaid as sin méid áirithe oideachais i nGaeilge a bheith le fáil sa triú leibhéal.

Teilifís na Gaeilge: Tá sí ag feidhmiú go héifeachtach, ag cothú dearcadh dearfach i leith na gaeilge i measc an phobail.

Is cóir a rá go dtugann Radio na Gaeltachta deis do mhuintir na Gaeltachta machnamh a dhéanamh orthu féin, faoi mar atá siad. Deineann Teilifís na Gaeilge an rud ceanna. Beidh sé sin tairbheach dóibh. Ach athraíonn an saol chomh tapaidh sin sa lá atá inniu ann, nach féidir bheith ag súil go leathnoidh na forbairtí seo na Gaeltachtaí, nó fiú go ndéanfaidh siad na Gaeltachtaí láithreacha a dhaingiú.

Mar sin má dhéantar measúnú oibiachtiúl ar an staid náisiúnta, seo mar atá an scéal.

1. Tá líon beag Gaeilgeoirí, atá ag dul i laghad go tapaidh, i ngach Gaeltacht. Déarfaidh aon chuairteoir chun na Gaeltachta leat go ndéanann na daltaí i gclóis na scoileanna a gcuid súgartha trí mheán an Bhéarla. Ciallaíonn sé sin gur Bearlóirí a bheidh sa chéad ghlún eile sa Ghaeltacht - rud nár tharla riamh roimhe seo sna scoileanna sa Ghaeltacht.

2. Tá na Gaelscoileanna ag soláthairt líon, atá ag dul i méid, de dhaoine óga a bhfuil Gaeilge réasúnta líofa acu.

3. Tá cainteoirí aonair Gaeilge scapaithe ar fud na tíre, a bhfuil grá acu don teanga, agus a labhraíonn í chomh minic agus is féidir, d'ainneoin na ndeachrachtaí go léir.

Tá mar sin, trí fhoinse Gaeilgeoirí ann ach sí an fhadhb nach bhfuil siad eagraithe, ná nach dtugtar deis ná cabhair dóibh chun forbairt go nádúrtha mar phobal Gaeilgóirí.

Molain mar sin, an leigheas seo leanas mar réiteach ar an bhfadhb.

Baile Gaelach:

Baile Gaelach a bhunú lasmuigh den Ghaeltacht; réiteodh sé sin na fadhbanna go léir atá luaite thuas.

Iontaobhas a bhunú chun suas le 1,000 acra talún a cheannach (an méid sin talún a chur le chéile thar tréimhse)
Costas - go garbh €15,000,000
Infra-Struchtúr - €45,000,000
Iomlán - €60,000,000

Feachtas a chur chun siúl chun Gaeilgeoirí ó na trí fhoinse atá luaite thuas a mhealladh chun teacht chun cónaithe agus chun obair d'fháil ar an eastát fairsing sin, a oibreófaí ar mhodh caipitlíoch.

Ní bheadh ach dhá cáilíocht ag teastáil ón té a chuir feadh faoi san mbaile Gaelach.

1. Líofacht Gaeilge a bheith aige nó aici
2. Bheith sásta obair de shaghas éigin a dhéanamh ann.

Tá an céathrú foinse ann sna Gaeilgeoirí sin a raibh orthu dul ar seoraíocht chun obair d'fháil le blianta fada anuas. Níl morán dealraimh le bheith ag iarraidh Gaeilgeoirí a dhéanamh de dhaltaí ar fud na tíre, agus ag ligint, ag an am céanna, do Ghaeilgeoirí líofa imirce a dhéanamh.

Caithfimid mar sin, feachtas a chur ar siúl chun na himirceoirí a mba mhaith leo teacht ar ais go hÉirinn a thabhairt abhaile. Ní aon dabht ná go mba mhaith lena lán acu é sin a dhéanamh.

Foinse an Chiste:

Tiocfaidh an €60 milliún sin ó chaiteachas caipitil Chiste an Rialtais. Ní bheidh coinne le haon chaipiteal oibrithe (costas reatha) ón Rialtas. Soláthróidh na daoine a bheidh ag teacht ag obair san mbaile, nó/agus an pobal sa bhaile i gcéin, an caipiteal oibre go léir. Níl amhras ar bith ná go soláthródh an phobal an achmhainn, agus é sin go fial, dá gcuirfí an clár forbartha rompu sa tslí cheart, mar a bhfuilim go pearsanta sásta a dhéanamh, agus inniúl ar é a dhéanamh.

Ba chóir a thuiscint - agus tá sé seo éagsúil le gnáthmhaoiniú ó Rialtas - nach féidie leis an rialtas an t-airgead a chailliúnt, mar dá dteipfeadh ar an tionscnamh (rud nach féidir), is féidir an talamh a dhíol agus an t-airgead a aisíoc.

Cad é an toradh is dóichí a thiocfaidh as an bhforbairt seo?

1. Don chéad uair riamh, beidh pobal na Gaeilgeoirí bunaithe lasmuigh den Ghaeltacht.

2. Beidh seo ina phobal inmharthanna féinchoitheach.

3. Den chéad uair riamh beidh deis ag Gaeilgeoirí, ó na trí fhoinse sin a luadh níos luaithe, saol iomlán a chaitheamh i bpobal Gaeilge.

4. Tabharfaidh bunú pobail den saghas seo an-mhisneach do ghluaiseacht na Gaeilge, ar gach leibhéal agus i ngach áit.

5. Beidh smacht iomlán ar na bhforbairtí go léir i lámha an phobail nua.

6. Ní bheidh ar chumas daoine ón taobh amuigh iarrachtaí an phobail a lagú mar go mbeidh lánsmacht ag an bpobal ar a gcinniúint féin.

Impleachtaí polaitiúla na Forbartha seo

1. Cruthaíodh sí breis fostaíochta do líon maith daoine.

2. Bunóidh sí ceangal dearfach idir an Ghaeilge agus fostaíocht

3. Don chéad uair riamh soláthróidh sí fócas dearfach ar mhaithe le hathbheochan na Gaeilge.
4. Beidh sí ina fóram i gcóir infheistíocht isteach ó na deoraithe Éireannacha.

Stádas an Mholtóra

1. Leas-Phríomhoifeageach Talmhaíochta do Cho. Luimnigh

2. Cáilíocht ghairmiúil; M.Agr.Sc.,

3. Ball bunaidh de The Glen of Aherlow Pig Producers Co-Op Society Ltd., sa bhliain 1962.

4. Uachtarán Dáil na Mumhan de Chonradh na Gaeilge. 1968/69.

Má aontaíonn tú leis an fogra seo, an mbeifeá sásta :

(a) airgead a infheistiú ann

(b) dul in cónaí ann

(c) dul ag obair ann

Déan teagmháil le: Séamus De hÍde M. Eol. Talmh
Gort na Manach
Baile Thiobraid Árann
Fón: 062/51262
e.mail: seamusdehide@eircom.net